ANILARIM

AYAZIN ORTASINDA SUSMAYAN BİR DAVET

Hayatımdan Bir Kesit — 2003 · Bir Perşembe sohbetinin ardından kapıma dayanan tehdit ve yıllar geçse de unutamadığım bir kararlılık imtihanı.

2003 yılıydı…

Kış, bütün ağırlığıyla memleketin üzerine çökmüştü. Sokaklardan geçen rüzgâr, insanın yüzünü kesen bir bıçak gibi soğuktu. Gökyüzü kurşuni bir örtüye bürünmüş, ağaçlar yapraklarını çoktan dökmüş, sokaklar ayazın sessizliğine teslim olmuştu.

Fakat o soğuk günlerde benim içimde başka bir mevsim yaşanıyordu.

Allah'a davetin, insanlara hakikati anlatmanın ve bir gönülde tevhid nurunun yeşermesine vesile olabilmenin heyecanı…

Her perşembe düzenli olarak halka yönelik ilmî sohbetler yapıyordum. Bu sohbetlerde Kur'an âyetlerini tefsir ediyor, Resûlullah'ın sahih hadislerini şerh ediyor, insanlara tevhidi, sünneti, kulluğun hakikatini ve İslam'ın temel esaslarını anlatmaya gayret ediyordum.

Maksadım ne bir makam elde etmekti ne de insanların takdirini kazanmak.

Benim tek arzum, insanların Allah'ın kitabını ve Resûlü'nün sünnetini öğrenmelerine vesile olabilmekti.

Zamanla sohbetlerimize katılanların sayısı artmıştı. Her hafta hatırı sayılır bir kalabalık bir araya geliyordu. İnsanlar soğuğa, mesafeye ve günlük meşguliyetlerine rağmen ilim öğrenmek için geliyorlardı.

Kimi elinde defteriyle dinliyor, kimi dikkat kesilmiş gözlerle anlatılanları takip ediyor, kimi de sohbetin sonunda zihnini meşgul eden dinî meseleleri soruyordu.

Onların bu ilgisi, benim davet azmimi daha da güçlendiriyordu.

Çünkü insan, Allah'ın dinini öğrenmek için gayret eden gönülleri gördüğünde kendi yorgunluğunu unutuyordu.

Her perşembe benim için yeni bir sorumluluk, yeni bir ümit ve yeni bir heyecandı.

Fakat o günlerde bilmediğim bir şey vardı.

Biz içeride Kur'an ve sünnet konuşurken, dışarıda bundan rahatsız olan birtakım gözler de üzerimize çevrilmişti.

Kapıyı Çalan Soğuk

Yine bir perşembe günüydü.

Sohbetimi tamamlamış, katılan kardeşlerle vedalaşmış ve evime dönmüştüm. Günün yorgunluğunu üzerimden atmaya çalışıyordum. Dışarıdaki ayaz, pencerelerin ardından bile kendisini hissettiriyordu.

Tam dinlenmeye çekildiğim sırada kapım çalındı.

Kapıyı açtığımda dışarıda bekleyen kişilerle karşılaştım.

Sokağın kenarında beyaz bir minibüs duruyordu. İçinden sivil giyimli birkaç kişi inmişti. Aralarında özellikle biri dikkatimi çekmişti.

Gür, pala biçimindeki bıyıkları, sert yüz hatları ve buyurgan tavırlarıyla diğerlerinden ayrılıyordu. Görünüşü, o yılların ülkücü tipolojisini hatırlatıyordu.

Beni dışarı çağırdılar.

Ne olduğunu anlamaya çalışarak onlarla birlikte minibüsün yanına kadar yürüdüm.

Soğuk hava yüzüme vuruyordu. Fakat birazdan karşılaşacağım tavrın soğukluğu, kış ayazından daha ağır olacaktı.

Palabıyıklı olan kişi, herhangi bir nezaket gösterme ihtiyacı duymadan söze başladı.

— Bak sen! Niye sohbet yapıyorsun? Dini anlatmak sana mı kaldı? Camilerde zaten anlatıyorlar!

Sesindeki sertlik, bir şey öğrenmek isteyen insanın üslubu değildi.

Bu, sorudan çok sorgulamaya benzeyen bir çıkıştı.

Konuşmasından ve tavırlarından, emniyetin terörle mücadele biriminde görevli olabileceğini düşündüm. Ancak o anda benim için önemli olan hangi birimde çalıştığı değil, neden böyle bir muameleyle karşılaştığımdı.

Bir an yüzüne baktım.

Karşımda, Kur'an tefsiri yapılan bir sohbeti anlamaya çalışan biri değil, bu sohbetin yapılmasından rahatsız olmuş ve onu sona erdirmek isteyen bir insan vardı.

Anlaşılan, beni korkutacağını, üzerimde baskı kuracağını ve böylece davet faaliyetlerimden vazgeçireceğini düşünüyordu.

Oysa ortada ne bir suç vardı ne de bir taşkınlık.

Sadece insanlar bir araya geliyor, Allah'ın kitabını ve Peygamberinin sünnetini öğreniyorlardı.

Sakinliğimi koruyarak cevap verdim:

— Polis bey kardeşim! Ben kimseye zarar vermiyorum. Size bir zararım yok, topluma bir zararım yok. Emniyet teşkilatımıza da askerî güvenlik birimlerimize de karşı herhangi bir nefretim, düşmanlığım yok. Biz sadece kendi aramızda toplanıyor, Kur'an tefsiri yapıyor, hadisleri açıklıyor ve insanlara dinlerini öğretmeye çalışıyoruz.

Sözlerimin açık ve anlaşılır olduğunu düşünüyordum.

Fakat belli ki karşımdaki kişinin aradığı şey bir açıklama değildi.

O, benim susmamı istiyordu.

“Haftaya Seni Burada Görmeyeceğiz!”

Yüzündeki sertlik daha da belirginleşti.

Bu defa sesini yükseltti.

— Bak! Haftaya seni burada görmeyeceğiz! Tamam mı?

İşte o an meselenin mahiyeti bütünüyle ortaya çıkmıştı.

Bu artık bir sohbetin içeriğini öğrenme meselesi değildi. Bana açıkça gözdağı veriliyordu.

Kendi kendime düşündüm:

Bir insan Kur'an'ı anlattığı için neden tehdit edilir? İnsanların hadis öğrenmesinden kim, niçin rahatsız olur? Allah'a davet etmek ne zamandan beri korkutularak terk ettirilecek bir faaliyet hâline gelmiştir?

Bir tarafta devletin güvenliğini sağlamakla görevli olduğunu düşündüğüm insanlar, diğer tarafta kendi hâlinde dinini öğrenmeye çalışan Müslümanlar vardı.

Ve ben, o iki taraf arasında sanki suç işlemiş bir insan gibi sorgulanıyordum.

O anda içimde nefretten ziyade derin bir hayret ve hüzün hissettim.

Çünkü ben emniyet mensuplarını düşman olarak görmüyordum. Onların da bu milletin evlatları olduğunu, toplumun huzur ve güvenliği için görev yaptıklarını biliyordum.

Fakat karşımda duran kişinin tavrı, temsil ettiği kurumun sorumluluğuyla bağdaşmıyordu.

Bir an sustum.

Sonra sesimin tonunu yükselttim.

Kararlı ve açık bir şekilde cevap verdim:

— Ben haftaya yine aynı yerde olacağım! Yine insanlara Allah'ın dinini tebliğ edeceğim. Kimseye de zarar vermeyeceğim. Siz ne yapmak istiyorsanız, elinizden ne geliyorsa onu yaparsınız!

Sözlerim tehdit değildi.

Bir meydan okuma hevesi de değildi.

Bu, haksız bir baskı karşısında meşru bir davet faaliyetinden vazgeçmeyeceğimi bildiren kararlı bir cevaptı.

Çünkü ben, insanlara Allah'ın kitabını anlatmaktan dolayı utanılacak veya gizlenecek bir iş yaptığımı düşünmüyordum.

O an, zihnimde Rabbimizin şu buyruğunun manası canlandı:

“Allah'a çağıran, salih amel işleyen ve 'Şüphesiz ben Müslümanlardanım' diyenden daha güzel sözlü kim vardır?”

Fussilet, 41/33.

Karşımdakiler bir süre sonra minibüslerine yöneldiler.

Kapılar kapandı.

Beyaz minibüs, soğuk sokağın içinde uzaklaşıp gözden kayboldu.

Ben de evime döndüm.

Fakat o gün kapımın önünde yaşananlar, zihnimde kolayca silinecek cinsten değildi.

Bir Haftalık Bekleyiş

Önümüzde tam bir hafta vardı.

Bana söylenen söz açıktı:

“Haftaya seni burada görmeyeceğiz!”

Acaba gerçekten gelecekler miydi?

Sohbeti engellemeye mi çalışacaklardı?

Yeni bir baskıyla mı karşılaşacaktım?

Bunların hiçbirini bilmiyordum.

Fakat bildiğim bir şey vardı:

Ben o perşembe günü yine sohbetimi yapacaktım.

Çünkü davet, insanların sert bakışlarına göre başlayıp onların tehditlerine göre sona erdirilecek bir iş değildi.

Elbette hikmetle hareket etmek, hukuku gözetmek, insanları tehlikeye atmamak ve meşru sınırlar içerisinde çalışmak gerekiyordu.

Ancak sırf birilerinin hoşuna gitmiyor diye Kur'an tefsirini ve hadis derslerini bırakmayı doğru bulmuyordum.

Günler geçti.

Pazartesi…

Salı…

Çarşamba…

Ve nihayet perşembe geldi.

Hava yine soğuktu.

Fakat benim içimde herhangi bir tereddüt yoktu.

Sohbet yerine gittim.

Kardeşlerimiz gelmeye başladılar. Her zamanki gibi bir araya toplandık.

Ben de her zamanki gibi dersime başladım.

Kur'an'dan âyetler okudum. Manalarını açıkladım. Resûlullah'ın hadislerinden bahsettim. İnsanlara Allah'a kulluğun önemini, tevhidin hakikatini ve sünnete bağlılığın gerekliliğini anlattım.

Bir ara dışarıdan bir hareketlilik olup olmadığını düşünsem de dikkatimi yeniden derse verdim.

Saatler ilerledi.

Sohbet devam etti.

Sonunda dersimizi tamamladık.

Ve hiçbir şey olmadı.

Ne beyaz minibüs geldi ne de o sert sözlerin sahibi kapıda göründü.

İnsanlar huzur içerisinde dağıldılar.

Ben de Rabbime hamd ederek evime döndüm.

O gün bir kez daha anlamıştım:

İnsanı bazen fiilî bir engelden önce, o engelin korkusuyla durdurmak isterler.

Oysa korkuya teslim olmadığınızda, sizi durdurmak için kurulan hesabın ilk adımı boşa çıkabilir.

Palabıyıklı Adamın Bitmeyen Bakışları

Ancak mesele o perşembeyle kapanmadı.

Aradan günler, haftalar geçti.

Beyaz minibüs bir daha kapıma gelmese de o palabıyıklı sivil polis zaman zaman karşıma çıkmaya başladı.

Bazen yürüdüğüm bir sokakta…

Bazen bulunduğum başka bir yerde…

Bazen de hiç beklemediğim bir anda…

Onu görüyordum.

Beni takip ettiğini düşündüren davranışları vardı.

Özellikle bir hareketini hiç unutmadım.

Beni gördüğünde yüzünde beliren o alaycı sırıtış…

Konuşmasına bile gerek kalmıyordu.

Bakışlarıyla sanki şunu söylemek istiyordu:

“Seni görüyorum. Nereye gittiğini biliyorum. Gözüm üzerinde.”

İnsan bazen söylenmeyen bir cümlenin ağırlığını, açıkça söylenen tehditten daha fazla hisseder.

O sırıtışın bende bıraktığı iz de böyleydi.

Fakat ben onun bakışlarına göre yolumu değiştirmedim.

Sohbetlerime devam ettim.

Kur'an'ı anlatmaya devam ettim.

Hadisleri şerh etmeye devam ettim.

İnsanları Allah'ın birliğine, Resûlullah'ın sünnetine ve sahih dinî bilgiye davet etmeye devam ettim.

Çünkü benim mücadelem bir polis memuruyla değildi.

Benim meselem, insanlara hakikati ulaştırabilmekti.

Beni rahatsız eden şey, bir insanın şahsı değil, dinini öğrenmeye çalışan insanlara karşı sergilenen haksız baskı anlayışıydı.

O yılların Türkiye'sinde böyle davranışların gerisinde, geçmişten devralınmış birtakım zihniyetlerin bulunduğunu düşünüyordum.

Dindar insanı peşinen şüpheli gören, Kur'an öğrenmek için bir araya gelenleri tehdit gibi algılayan, halkın dinî faaliyetlerine güvenlik meselesi muamelesi yapan bir anlayış…

Bana göre bu anlayış, devletin gücünü milletin inancıyla karşı karşıya getiriyordu.

Hâlbuki devletin güvenliğiyle insanların dinlerini öğrenme hakkı birbirinin düşmanı değildi.

Bir toplumun huzuru, insanların inançlarından dolayı korkutulmasıyla değil, haklarının korunmasıyla güçlenirdi.

Zaman Değişirken

Aylar geçti.

Zaman ilerledi.

Bir dönem beni rahatsız eden bu takip ve gözdağı davranışları zamanla sona erdi.

Emniyet teşkilatımızın tutumunda da olumlu bir değişim gördüm.

Artık sohbetlerimizin önüne bu tür engeller çıkarılmıyordu.

İnsanlar daha huzurlu bir şekilde bir araya gelebiliyor, Kur'an öğrenebiliyor, dinî meselelerini konuşabiliyorlardı.

Benim açımdan asıl sevindirici olan yalnızca şahsıma yönelik rahatsızlıkların bitmesi değildi.

Daha önemli bir gelişme vardı:

Halk ile emniyet arasındaki güven duygusu güçleniyordu.

Çünkü bir Müslüman, dinini öğrenirken karşısında polisi değil, gerektiğinde kendisini koruyan polisi görmek ister.

Emniyet mensubu da halkın kendisini korkulacak bir güç olarak değil, güven duyulacak bir görevli olarak tanımasını ister.

İşte olması gereken ilişki buydu.

Ben o gün kapıma gelen birkaç kişinin tavrını bütün emniyet teşkilatına mal etmedim.

Zira bir kurumun içerisinde yanlış yapan insanlar bulunması, o kurumun bütün mensuplarının aynı anlayışı taşıdığı anlamına gelmezdi.

Nitekim zamanla yaşadığım değişim de bunu gösterdi.

Bana göre asıl mesele, şahısların ötesinde bir zihniyet meselesiydi.

Eski Türkiye'nin bazı alışkanlıkları, toplumun inancını ve dinî hassasiyetlerini anlamakta güçlük çekiyordu.

O anlayışın bazı temsilcileri, dindar insanları baskıyla sindirebileceklerini düşünüyorlardı.

Fakat gözden kaçırdıkları bir hakikat vardı:

İman, tehditle sökülüp atılacak bir kök değildi.

İnsanları korkutarak susturabilirsiniz belki; fakat gönüllerindeki hakikat arayışını aynı kolaylıkla ortadan kaldıramazsınız.

Yıllar Sonra O Beyaz Minibüsü Hatırlarken

Bugün geriye dönüp baktığımda, 2003 yılının o dondurucu gününü hâlâ hatırlıyorum.

Sokağın ayazını…

Kapımın çalınışını…

Beyaz minibüsü…

Minibüsün yanında duran palabıyıklı adamı…

Sert sesini…

Ve o cümleyi:

“Haftaya seni burada görmeyeceğiz!”

Ardından kendi cevabımı hatırlıyorum:

“Ben haftaya yine aynı yerde olacağım!”

O gün yaşananları düşündüğümde, içimde bir öfke taşımıyorum.

Fakat unutmadığım bir ders taşıyorum.

İnsan, inandığı hakikati anlatırken bazen hiç beklemediği engellerle karşılaşabilir. Bazen sözleri yanlış anlaşılır, bazen niyeti sorgulanır, bazen de hiçbir haksızlık yapmadığı hâlde korkutulmak istenir.

Böyle zamanlarda davetçinin hem cesarete hem de hikmete ihtiyacı vardır.

Cesaret, haksız baskı karşısında hakkı terk etmemektir.

Hikmet ise haklı olmayı öfkeye, daveti şahsi hesaplaşmaya dönüştürmemektir.

Benim o gün yapmak istediğim de buydu.

Ne devlete düşmanlık etmek ne polisle çatışmak ne de insanları herhangi bir kuruma karşı kışkırtmak…

Sadece Allah'ın dinini anlatmak.

İnsanların Kur'an'ı öğrenmelerine yardımcı olmak.

Resûlullah'ın sünnetini öğretmek.

Ve bütün bunları kimseye zarar vermeden, huzur içerisinde sürdürebilmek.

Yıllar bana şunu öğretti:

Bir insanın gücü, başkalarını ne kadar korkutabildiğiyle ölçülmez.

Asıl güç, elindeki yetkiyi adaletle kullanabilmesindedir.

Bir davetçinin değeri de ne kadar yüksek sesle konuştuğunda değil, anlattığı hakikate ne kadar sadık kaldığında ortaya çıkar.

O palabıyıklı adamın adını bugün burada zikretmiyorum.

Çünkü bu hatıranın merkezinde onun kimliği yok.

Bu hatıranın merkezinde, bir perşembe sohbeti, bir tehdit ve o tehdide rağmen devam eden bir davet var.

O soğuk günün üzerinden yıllar geçti.

Nice kışlar geldi, nice ayazlar yaşandı.

Fakat o gün içimde taşıdığım davet heyecanının hatırası hâlâ canlı.

Ve bugün aynı soruyla karşılaşsam, cevabımın özü yine değişmezdi:

Ben insanları Allah'ın kitabına ve Resûlullah'ın sahih sünnetine davet ediyorum. Kimseye zarar vermiyorum. Bu daveti meşru ve hikmetli bir şekilde sürdürmekten de vazgeçmem.

Çünkü bazı günler vardır, insanın hayatından geçip gider.

Bazı günler ise insanın hayatına bir ölçü bırakır.

2003 yılının o ayazlı perşembesi, benim için işte böyle bir gündü.

UBEYDULLAH ARSLAN
İslam Davetçisi